Hayvansal Dokular

  • Kategori: Biyoloji
  • Cuma, 08 Eylül 2017 16:24 tarihinde yayınlandı.
  • Super User tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 80

Hayvansal Dokular
 
 
 
Döllenmiş yumurta olan zigot mitoz hücre bölünmesi geçirir.2,4,8,16,32,64,128..her bir hücre bölünerek hücre sayısı aratar.Hücre sayısı artıkça hücreler görecekleri greve göre özelleşir. Görcekleri göreve göre Farklışan,özelleşen,uzmanlaşan hücre grupları dokuları oluşturur.Bu arada canlı büyümüş olur.
En çok özelleşen bölünme yeteneği olmayan sinir hücreleridir.
 
  
 
 -Epitel Doku:Vücudun dışını saran, iç organların yapısına katılan,ara maddesi çok az olan,kan damarı taşımayan dokudur.


 
a-Örtü Epiteli,
Tek Katlı Örtü Epiteli,
Tek Katlı yassı,Damarların iç yüzeyinde, kalp ve akciğerde bulunur.
Tek Katlı Kübik,Böbreklerde bulunur.
Tek Katlı Silindirik,Mide ve bağırsakların iç yüzeyinde bulunur.
Çok Katlı Örtü Epiteli,Deride bulunan epiteldir.
b-Salgı (bez) Epiteli,Tek hücreli olanları salgı yapan goblet hücrelerine sahiptir. Çok hücreli olanları salgı yapma şekillerine göre
Dış salgıBezi,Salgısını bir kanalla boşluğa veren bezlerdir.
İç salgı(Endokrin)Bezi,Salgısını doğrudan kanala hormon olarak veren bezlerdir.
Karma Bez,hem iç hemde dış salgı yapan bezdir.
c-Duyu Epiteli,Dış ortamda ki fiziksel, mekanik ve kimyasal uyarıları alabilen, özel enerjiye çeviren epiteldir.
  
-Bağ Doku,diğer dokuları ve organları birbirine bağlar.Hücreleri arasında ara maddesi en fazla olan dokudur. Hücrelerine fibroblast denir. Bağ dokusu hücreler,ara madde ve lifler olarak 3 kısımdan oluşur. Lifler ağsı, kollagen ve elastik tiptedir. Heparin salgılayan mast hücreleri ve fagositoz yapan makrofajlarda bağ dokusudur.
 
 
-Kıkırdak Doku: Bulunduğu yere esneklik verir. Hücrelerine kondrosit, ara maddesine kondrin denir. Kan damarı taşımaz.Omurgalı embriyolarında iskeleti oluşturur.Ergin memelilerde soluk borusu,kaburga uçları,burun ve uzun kemiklerin uç kısmında,kulak kepçesi ve ses telinde,uzun kemiklerin eklem yerlerinde bulunur.
  
 
 
-Kemik Doku,İskeleti oluşturan,vücuda desteklik sağlayan dokudur.İç organlara tutunma yüzeyi oluşturur,minarel madde deposudur.Hücrelerine osteosit ,ara maddesine osein denir.Kmeik dokuda ki Ca, Mg, P gibi minareller sertlik sağlar.Kemiklerde boyca uzama uçtaki kıkırdaklar tarafından sağlanır. Kemik doku dışı sert iç kısmı süngerimsidir. Kemik dokuda kan dmarları ve sinirlerin geçtiği kanallara havers denir.
Kemikleri dıştan saran zar(perios), beslenmeyi,onarımı ve kalınlaşmayı sağlar.
   
 
 
-Kas Doku,hücre ara maddesi yoktur.Yapılarındaki kasılabilir proteinler sayesinde sinirsel ve hormonal uyartılara cevap verebilirler.
a-Düz Kas:Hücreleri uzun tek çekirdeklidir. İsteğimiz dışında otonom sinir sisteminin kontrolünde çalışırlar. Kasılma hızı yavaş kasılı kalma süresi uzundur. Mide, damarlar ve bağırsaklarda bulunur. O2 li solunum yaparlar.
 
  
 
 
b-Çizgili Kas,çok çekirdeklidir. İskeleti sarar ve hareketi sağlar. İsteğimizle merkezi sinir sisteminin denetiminde çalışırlar. Kasılmaları hızlı ve kısa sürelidir. O2 li solunum yaptığından çabuk yorulurlar.
  
 
 
c-Kalp Kası,enine bantlaşma gösterdiğinden çizgili kas gibidir.Düz ve çizgili kas özelliği gösterir İsteğimiz dışında otonom sinirlerle çalışır. O2li solunum yaparlar.
 
 
 
-Kan Doku,Kan plazması ve kan hücrelerinden oluşur.
Kanın ara maddesi sudur(Plazma),Kanın %55 ini oluşturur.Hafif baziktir(ph=7,4).Kan plazmasının %90-92 si su,%7-8 i kan proteinleri(albümin,globulin,fibrinojen,heparın),geri kalanı ise inorganık maddelerden oluşur.Kanın pıhtılaşması ile hücrelerinden ayrılmış sarı rennkli sıvıya Kan serumu denir.Kan serumunda sindirilmiş besinler(Amino Asit,lipit,glikoz,vitamin),hormon,antikor,üre.Ürik asit,fibrinojen,trombojen ve madensel tuzlar bulunur.
Kütlesi 60 Kg olan bir insanda ortalama 5 litre kan bulunur.
 
Kan hücreleri:
  
 
 
a-Alyuvarlar(eritrositler)kırmızı kemik iliğimde,karaciğr ve dalkta üretilirler.
Memelilerde ilk oluştukalarında çekirdekli kana geçtikten sonra çekirdekleri kaybolur.
Diğer omurgalılarda çekirdeklidir.
Yapılarında kana kırmızı rengi veren,O2 ce CO2 di taşıyan hemoglobin bulunur.Ömürleri ortalama 120 gündür. Karaciğer ve dalakta parçalanırlar.1mm3 kanda 4-5 milyon cıvarındadır.Kan plazmasını hareketi ile pasif hareket ederler.
  
 
 
b-Akyuvarlar(lökositler),renksizdirler. Çekirdekli ve aktif hareket ederler.Gerektiğinde damar dışına sızarlar. Mikroplara karşı antikor ve antitoksin salgılarlar.kemik iliğinde üretilenlere granüllü akyuvar(Bazofiller heparın salgılar,Eozinofillerparazit ve alerjik hastalık etkenleri ile savaşırlar,Nötrofiller mikropları fogositoz=kuşatarak yok ederler.)lenf dokularında üretilenlere granülsüz akyuvar(Lenfositler antikor üretir-Monositler fogositoz yapar) denir.1mm3 kanda 6-7 bin cıvarındadır.Vücuda giren mikrop sayısına göre sayıları 12 bine ulaşabilir.Ömürleri 3-4 gündür.
  
 
c-Kan pulcukları(trombositler),kırmızı kemik iliğimdeki dev hücrelerin parçalanmasıyla oluşurlar.Karaciğer ve dalakta fogositozla yok edilirler. Bazıları çekirdekli bazıları çekirdeksizdir. Kanın pıhtılaşmasında görev alırlar.1mm3 kanda 300 bin cıvarındadır.Ömürleri en fazla 8 gündür.
Kanın pıhtılaşması şu şekilde olur:Damarın yırtılması ile tromboplastin enzimi oluşur.
Tromboplastin trombokinaz ve Ca iyonları ile protrombinaz a dönüşür.Protrombinaz kandaki protrombini trombine çevirir.
Trombin de kandaki fibrinojeni fibrine dönüştürür ve kan pıhtılaşır. Bunun için Ca iyonları ve Kvitamini gereklidir.
  
 
 
-Sinir Doku:Hücrelerine nöron denir. Vücudun içinden ve dışından gelen uyarıları sinir sistemine taşır. Sinir merkezlerindeki tepkileride etki yerlerine taşır. Nöronların kısa uzantılarına dentrit, uzun uzantılarına akson denir. Nöronlar birbirlerine bağlanarak sinir tellerini oluşturur. Nöronların birleştiği yere sinaps denir. Nöronlardaki uyartıların taşınımı dentrit-hücre gövdesi-akson yönündedir.Nöronların bölünme yeteneği yoktur.Dolayısıyla kendilerini yenileyemezler.
 
-Yağ doku,yuvarlak ve büyük hücrelerden oluşmuştur.Hücrelerin içlerinde yağ damlaları birikmiştir.Bu doku canlıda glikoz gibi verimli enerji kaynakları tükendiğinde yedek enerji kaynağı olarak kullanılır.Vücudu soğuğa ve organları darbeler karşısında ezilmeye karşı korur.Özellikle soğuk bölgelerde yaşayan hayvanlarda kalın bir yağ tabakasının bulunması çok soğuk hava şartlarına karşı vücut ısılarını koruyabilmelerini sağlamaktadır.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile