Canlılar Çoğalırlar

  • Kategori: Biyoloji
  • Cuma, 08 Eylül 2017 16:00 tarihinde yayınlandı.
  • Super User tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 59

Canlılar Çoğalırlar

Canlılar ürerler

Çoğalma(üreme),canlıların soylarını sürdürebilmeleri için kendilerine benzer canlı oluşturmasıdır.Yüksek yapılı canlılarda eşyli,basit yapılı canlılarda ise eşeysizdir.

Eşeysiz üreme,bölünme,tomurcuklanma ve spor oluşumu ile olur.

-Eşeysiz üreme,bir hücreli canların çoğunda görülür.Amip,öglena,paramesyum,bakteri alg vb.

Eşeysiz üremenin temel şekli mitoz bölünmeye dayanır.Önce çekirdek benzerini yapar(eşler)sonra sitoplazma oluşan çekirdeklerin çevresinde boğumlaşarak ayrılır.

-Tomurcuklanarak ürem,Bira mayası(bir hücreli mantar),tatlı su hidrası vb.canlılarda ana hücreden bir tomurcuk gelişir.Ana canlı ile yaşayabildiği gibi ayrı da yaşayabilir.

Kalıtsal özellikleri taşıyan çekirdek önce benzerini oluşturur.oluşan çekideklerin etrasında sitoplazma yoğunlaşır.

Bitkiler bu yolla doğal olarak çoğaltılabilmektedir.çilek sürünücü gövdesi ile,söğüt kökleriyle,zambak toprak altı gövdesiyle,gözyaşı bitkisi yapraklarıyla kendilerine benzer yeni canlılar oluşturabilir.

Hayvanlarda da bu tomurcuklanma yoluyla yenilenme(Rejenerasyon) görülür.Deniz yldızın kopan parçaların yenilenmesi veya kopan parçada kalıtım materyalı varsa yeni Deniz yıldızı oluşur.Kertenkele de kopan kuyruğunu bu yolla yeniler.Kopan kuyruktan yeni kertenkele oluşmaz.

-Sporla üreme,bazı bir hücreli canlılarda ve mantarlarda görülür.Eğrelti otları ve yapraklı kara yosunlarında dölalmaşı(Eşeysiz üremeyi eşeyli üremenin izlemesi) şeklinde görülür.

Spor denen çimlenmeyi sağlayacak hücre,spor keselerinde oluşturulur.Olgunlaşan sporlar çevre dökülerek çimlenmiş olur.

   

Eşeyli üreme,kromozomları iki farklı canlıdan sağlayan üreme şeklidir.

Eşeyli üreme tür çeşitliliğini sağlamada ve oluşan bireylerin değişen çevre şartlarına uyum sağlamasında önemlidir.

Eşeysiz üreyen canlılar zaman zaman eşeyli çoğalarak tür içinde çeşitlenmelerini sağlarlar.

Mayöz bölünme sonocu oluşan eşey hücrelerine gamet,dişi üreme hücresi yumurta/Oovaryum,erekek üreme hücresine sperm denir.Yumurta hücresi bir çok canlılarda oldukça büyüktür.Döllenmeden sonra oluşan zigot enerjisini yumurta içindeki besinlerden sağlar.

İki farklı gamatlerin birleşmesine döllenme,döllenmiş yumurtaya zigot,hücre bölünmesi ile hücre sayısı artmış canlı taslağına embriyo denir.

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile