Bitkisel Dokular

  • Kategori: Biyoloji
  • Cuma, 08 Eylül 2017 19:42 tarihinde yayınlandı.
  • Super User tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 65

Bitkisel Dokular

Hücreler,görecekleri göreve göre farklılaşır,uzmanlaşır.Görevleri ile uyumlu hücre grupları dokuları oluşturur.

A- Bölünür (sürgen) doku

Hücrelerinin bölünebilme (çoğalma) yeteneği yüksektir.

Birincil bölünür (sürgen) doku: Bitkinin yaşamı boyunca bölünebilme özelliğini koruyan dokudur.Kök ve dal uçlarında bulunur. Bitkinin boyca uzanmasını sağlar.

İkincil bölünür (sürgen) doku: Bu dokuya kambiyum adı verilir gövde ve köklerin enine kalınlaşmasını sağlar.

B-Değişmez doku

Bölünür (sürgen) doku hücrelerinin bölünebilme yeteneğini yitirmesiyle oluşur.

 

-Temel doku (Parankima): Diğer dokuların aralarını doldurur. Görevlerine göre 4 kısımda incelenir.

  1. Özümleme parankiması: Bitkilerde fotosentez yapan dokudur.
  2. Havalandırma parankiması: Özellikle bataklık ve su bitkilerinde bulunur. Hücreler arasındaki büyük boşluklar sayesinde gaz alışverişi kolaylaşır.
  3. İletim parankiması: Fotosentez yapan dokularla iletim dokuları arasında bulunarak bu iki doku arasıda su ve besin iletimini sağlar.
  4. Depo parankiması: Besin ve su biriktirir. Örneğin patateste nişasta, fındıkta yağ, kaktüste su biriktirir.

  

-Koruyucu (örtü) doku: Kök, gövde yaprak ve meyvelerin üstünü örterek içerdeki hücreleri dış etkilere karşı korur. İki bölümde incelenir.

  1. Epidermis:Epidermis hücrelerinin salgıları kutikula denilen koruyucu bir tabaka oluşturarak yaprakları, genç gövdeleri, kökün uç kısımlarını örter. Bu tabaka su kaybını önler. Kurak bölgelerdeki bitkilerde kutikula tabakası daha kalındır. Epidermis hücreleri değişerek stoma (gözenek) ve tüy gibi yapılar oluştururlar. Stoma oksijen, karbondioksit alışverişi ile terleme yoluyla su miktarını ayarlar.
  2. Mantar doku (Priderm): Ölüp içerleri hava ile dolu hücrelerdir. Mantar kambiyumu tarafından oluşturulur. Bitkiyi fazla ısıya ve su kaybına karşı korur.

 

Bitkisel Dokular

Hücreler,görecekleri göreve göre farklılaşır,uzmanlaşır.Görevleri ile uyumlu hücre grupları dokuları oluşturur.

A- Bölünür (sürgen) doku

Hücrelerinin bölünebilme (çoğalma) yeteneği yüksektir.

Birincil bölünür (sürgen) doku: Bitkinin yaşamı boyunca bölünebilme özelliğini koruyan dokudur.Kök ve dal uçlarında bulunur. Bitkinin boyca uzanmasını sağlar.

İkincil bölünür (sürgen) doku: Bu dokuya kambiyum adı verilir gövde ve köklerin enine kalınlaşmasını sağlar.

B-Değişmez doku

Bölünür (sürgen) doku hücrelerinin bölünebilme yeteneğini yitirmesiyle oluşur.

 

-Temel doku (Parankima): Diğer dokuların aralarını doldurur. Görevlerine göre 4 kısımda incelenir.

  1. Özümleme parankiması: Bitkilerde fotosentez yapan dokudur.
  2. Havalandırma parankiması: Özellikle bataklık ve su bitkilerinde bulunur. Hücreler arasındaki büyük boşluklar sayesinde gaz alışverişi kolaylaşır.
  3. İletim parankiması: Fotosentez yapan dokularla iletim dokuları arasında bulunarak bu iki doku arasıda su ve besin iletimini sağlar.
  4. Depo parankiması: Besin ve su biriktirir. Örneğin patateste nişasta, fındıkta yağ, kaktüste su biriktirir.

  

-Koruyucu (örtü) doku: Kök, gövde yaprak ve meyvelerin üstünü örterek içerdeki hücreleri dış etkilere karşı korur. İki bölümde incelenir.

  1. Epidermis:Epidermis hücrelerinin salgıları kutikula denilen koruyucu bir tabaka oluşturarak yaprakları, genç gövdeleri, kökün uç kısımlarını örter. Bu tabaka su kaybını önler. Kurak bölgelerdeki bitkilerde kutikula tabakası daha kalındır. Epidermis hücreleri değişerek stoma (gözenek) ve tüy gibi yapılar oluştururlar. Stoma oksijen, karbondioksit alışverişi ile terleme yoluyla su miktarını ayarlar.
  2. Mantar doku (Priderm): Ölüp içerleri hava ile dolu hücrelerdir. Mantar kambiyumu tarafından oluşturulur. Bitkiyi fazla ısıya ve su kaybına karşı korur.

 

 

 -İletim doku: Karada yaşayan tüm bitkilerde iletim doku bulunur. Bunlara damarlı bitkiler de denir. Bitkilerdeki iletim dokusu insanlardaki kan damarları gibi çalışır. İletim dokusu odun ve soymuk borularından oluşur. Odun borularını oluşturan hücreler cansızdır. Odun boruları kökteki emici tüylerle alınan su ve madensel tuzları bitkinin diğer organlarına taşır. Soymuk boruları ise canlı hücrelerden oluşmuştur. Bunlara kalburlu borular da denir. Fotosentez sonucu oluşan glikozu diğer organlara taşır. Ayrıca kökte üretilen azotlu bileşikleri de yapraklara taşır.

 

-Destek doku: Bitkilere biçim ve destek veren dokudur. Çeperleri fazla kalınlaşmıştır. Pek ve sert olmak üzere iki türdür.

-Pek doku:Canlı hücrelerden oluşmuştur. Yapraklarda, genç gövdelerde, çiçek ve meyve saplarında bulunur. Kısacası gençliğinin yitirmeye, odunlaşmaya başlayan hücrelerde bulunur.

-Sert doku:Ölü hücrelerden oluşmuştur. Çeperleri odunlaşmıştır. Ayva ve armutta taş denilen sert yapıları, kayısı ve kiraz gibi meyvelerde çekirdeği, ceviz ve fındık gibi meyvelerde de kabuğu oluşturur.

-Salgı doku: Canlı ve büyük çekirdekli hücrelerden oluşmuştur. Zamk, reçine, enzim ve süt gibi salgılar üretir.

 

 

 -İletim doku: Karada yaşayan tüm bitkilerde iletim doku bulunur. Bunlara damarlı bitkiler de denir. Bitkilerdeki iletim dokusu insanlardaki kan damarları gibi çalışır. İletim dokusu odun ve soymuk borularından oluşur. Odun borularını oluşturan hücreler cansızdır. Odun boruları kökteki emici tüylerle alınan su ve madensel tuzları bitkinin diğer organlarına taşır. Soymuk boruları ise canlı hücrelerden oluşmuştur. Bunlara kalburlu borular da denir. Fotosentez sonucu oluşan glikozu diğer organlara taşır. Ayrıca kökte üretilen azotlu bileşikleri de yapraklara taşır.

 

-Destek doku: Bitkilere biçim ve destek veren dokudur. Çeperleri fazla kalınlaşmıştır. Pek ve sert olmak üzere iki türdür.

-Pek doku:Canlı hücrelerden oluşmuştur. Yapraklarda, genç gövdelerde, çiçek ve meyve saplarında bulunur. Kısacası gençliğinin yitirmeye, odunlaşmaya başlayan hücrelerde bulunur.

-Sert doku:Ölü hücrelerden oluşmuştur. Çeperleri odunlaşmıştır. Ayva ve armutta taş denilen sert yapıları, kayısı ve kiraz gibi meyvelerde çekirdeği, ceviz ve fındık gibi meyvelerde de kabuğu oluşturur.

-Salgı doku: Canlı ve büyük çekirdekli hücrelerden oluşmuştur. Zamk, reçine, enzim ve süt gibi salgılar üretir.

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile