Uzay-Evren-Galaksiler

  • Kategori: Astonomi
  • Cuma, 08 Eylül 2017 20:50 tarihinde yayınlandı.
  • Super User tarafından yazıldı.
  • Gösterim: 16

Sosuz boşluk uzayı,uzay ve içinde yer alan varlıkalar/Gök cisimleri/Yıldız,Gezegen;Meteor,Kuyruklu yıldız Evreni oluşturur.

Evrendeki gök cisimleri/varlıklar kümesine Galaksi/Gök adaları denir.Evrende farklı şekillerde 100 milyarı aşkın Galaksi bulunur.Büyük Galaksiler üç trilyon kadar yıdız içerirken en küçükleri yaklaşık yüz bin yıldız içerir.

- Galaksi merkezinin yıldızlar, gaz ve toz bulutundan oluşmuş kolları vardır. Bu kollar, büyük bir hızla galaksi merkezinin etrafında durmadan dönerler.

- Galaksiler bir araya gelerek galaksi kümelerini oluşturur. Kimi zaman, bir galaksi kümesinde binlerce galaksi olabilir. Galaksi kümeleri de kendi aralarında kümeleşir.

Bütün bunların haricinde, 100 milyar yıldızlı bir galaksinin küçük bir galaksi olduğunu unutmayın.Tabi her bir yıldızın en az Güneşimiz kadar büyük olduğunu,ayrıca pek çok yıldızın etrafında Dünyamız gibi irili ufaklı gezegenlerin döndüğünü de...

Galaksiler ve Galaksileri oluşturan yıdız ve diğer gök cisimlerinin arasındaki uzaklık çok fazla olduğundan kilometrelerle ifade edilmesi çok zor.Bu nedenle ışığın bir yılda aldığı yol şeklin de ifade ediliyor.Şöyleki;Işık Hızı 300 000 Km/s. dir.Işık 1 saniyede 300 000 Km yol alıyor.1 dakika/60 saniyede 300 000x60 Km,1 saatte/60x60 s de 300 000x60x60 km,bir günde/60x60x24 s.de 300 000x60x60x24 Km,

1 yılda/60x60x24x365 s.de 300 000x60x60x24x365 Km yol alır.

  

Samanyolu

 

Şehir ışıklarından uzakta Ay'ın olmadığı açık bir gecede,gökyüzünü bir baştan öbür başa kuşatan puslu,parlak bir şeriti sık sık görebiliriz. Eski insanlar bunu sütyolu "Milkway" olarak isimlendirmişlerdir. Bugün,bu puslu şeritin Güneşi sisteminin de içinde bulunduğu birkaç yüz milyon yıldızı içeren, disk şeklinde bir görünüm olduğunu biliyoruz.

Samanyolu,Dünyamız'ın içinde bulunduğu galaksinin ismidir.Samanyolu Galaksisi çok büyüktür.Tabii,bütün büyük galaksilerde olduğu gibi Samanyolu'nun da bir galaksi merkezi vardır.Bu merkezde bulunan yıldızlar daha yaşlı,kırmızı ve sarı olan yıldızlardır. Galaksinin kollarındakiler ise daha çok sıcak, genç mavi yıldızlardır.Ayrıca bu kollarda gaz ve toz bulutları da vardır.

Samanyolu Galaksisi'nin içinde Dünyamız'ın bulunduğu yer okla gösteriliyor.

Bu galaksi sarmal şeklindedir,aslında galaksinin şekli "rüzgar gülünün" şeklinin aynısıdır.Yani,merkezinden dışa doğru açılan kolları vardır.Bu kollar dört tanedir. Bunlardan birinin adı"Avcı Kolu"dur."Güneş Sistemi" denilen gezegenler topluluğu bu kolda bulunur ve bu topluluktaki gezegenlerden biri de Dünyamız'dır.

Güneş Sistemimiz Samanyolu Galaksisi'nin merkeze yakın olan kısmındadır.Yakın olmasına rağmen merkezin etrafındaki turunu, ancak 220 milyon yılda tamamlar.

Dev Samanyolu,milyarlarca yıldır bu biçimini ve hareketini sürdürür.İçindeki yıldızlar, son derece büyük bir süratle döndükleri halde, hiç şaşırmadan düzenlerini ve yörüngelerini korurlar.Bu hareket düzenini;

Eylemsizlik prensibi,Kütle çekimi kuralı ve Merkezcil Kuvvet oluşumu ile açıklayabiliriz.

Samanyolunun uzunluğu 100 000 ışıkyılıdır.Ortadaki şişkinlik boyu 26 000,eni 13 000 ışık yılıdır.

   

 SPİRAL GÖKADA CENTAURUS

Pekçok örneği olan spiral gökadalardan biri. Merkez,yıldız sayısının fazlalığı nedeniyle parlak görünmektedir.Genç yıldızlar kollarda, yaşlılar ise daha çok merkezde toplanmıştır. Gökyüzünde Centaurus takımyıldızı bölgesinde bulunur.İyi bir teleskopla gözlenebilir.Her gökadayı uzayda bakış doğrultumuza göre farklı bir düzlemsel açıyla görürüz. Samanyolu gökadasının merkezi doğrultusunda fotoğraf çektiğimizde daha fazla yıldız ve yıldız kümesiyle karşılaşırız. Geniş alanda gerçekten etkileyici bir görüntüdür.

  

 ANDROMEDA GÖKADASI

Andromeda(zincirli prenses)takımyıldızında bulunmaktadır. Gökadamız Samanyoluna en yakın gökadadır.Uzaklığı 2.900.000 Işık Yılı. çapı yaklaşık 200.000 Işık Yılı'dır.Samanyolu gökadamız gibi spiraldir ve 10'un üzerinde uydusu bulunmaktadır.Güneşin sahip olduğu kütlenin 300-400 milyar katı bir kütleye sahip olduğu hesaplanmıştır.Bize yaklaşma hızı=300 km/saniye olarak ölçüldü.Karanlık bir ortamdan çıplak gözle dahi görülebilmektedir.Teleskopla spiral yapısı görülebilir.Andormeda Gökadasının 2. bir çekirdeği olduğu belirlenmiştir. 2. çekirdeğin geçmiş zamanlarda Andromeda'nın yuttuğu bir galaksiye ait olduğu tahmin edilmektedir.Ayrıca galaksimiz ötesinde kaydedilen ilk süpernova Andromeda'da meydana gelmiştir.Üçgen (Triangulum)takımyıldızında bulunur.Çıplak gözle görülebilen en uzak galaksilerdendir.Teleskoplarla yıldız oymakları görülebilir.Sahip olduğu kütlenin Güneş kütlesinin 10-40 milyar katı kadar olduğu tahmin edilmektedir.

   Yıdızlarla gezegenler arasında ne fark var?

-Yıldızlar,Nebula denilen kızgın toz ve gaz bulutlarından oluşur.Gezegenler ise sönmüş ve katılaşmış gök cisimleridir.

-Yldızlar,ısı ve ışık kaynağıdırlar.Gezegenler ise yıldızlardan aldıkları yansıtarak görünlürler.

-Yıdızların uzak olması nedeni ile ışığı atmosferde yayılırken titreşir.Gezegenlerin yakın olması atmsfer titreşimi önler ve parlak görülür.

-Yıldızlar,çok uzakta oldukları için nokta gibi görünürler.Gezegenler ise yakın olduğu için yüzeysel bir görünüm/ tabak gibi görünürler.

-Yıldızlar biri birine göre konum değiştirmezler.Gezegenler birbirine göre konum değiştirirler/Haraketleri kolaylıkla fark edilir.

  

Yıdızlar,kızgın gaz ve toz bulutlarında doğan sıcak ve parlak gaz kütleleridir.

Büyüklük ve sıcaklık bakımından farklıdırlar.

Güneş orta büyüklükte bir yıldızdır.

Küçük yıdızların oluşumu ve ölümü/Bulutsu,İlk yılız,Ana kol yıdızı,kırmızı dev,Gezegenimsi bulutsu,Beyaz cüce,Soğuyan beyaz cüce ve Kara cüce aşamalarından geçer.

-Bulutsu evresi,yoğun küre çevresinde gaz ve toz bulutundan oluşur.

-İlk yıldız evresi,yoğun küre gaz topuna,gaz ve toz bulutu doğum kozasına dönüşür.

-Ana kol yıldızı evresi,enerji üreten yıldız durumuna gelir.

-Kırmızı dev evresi,Dış katmanları soğumaya başalar.

-Gezegenimsi bulutsu evresi,Dışadoğru genişleyen gaz bir kabuk oluşturur.

-Beyaz cüce evresi,soğuma ve donuklaşmanın başlar.

-Soğuyan beyaz cüce evresi,Çekirdeğinde soğumaya başlar.

-Kara cücüce evresi,yıldız tümüyle söner.yıldızın parlaklığı gider geride demir içerikli bir yapı kalır.

-Büyük yıldızların oluşumu ve ölümü/Bulutsu,İlk yıldız,Ana kol yıldızı,Kırmızı süper dev,Süpernova,Nötron yıldızı ve kara delik şeklindedir.

-Görüldüğü gibi Ana kol aşamasına kadar küçük yıldızlarla aynıdır.Bundan sora büyük kütleli yıldız süper deve dönüşür.

-Kırmızı süper devin demir çekirdeği etrafındaki kabuklarda milyonlarca yılda farklı elementler oluşur.Sonunda çekirdek bir saniyede kendi içine çöker Süpernova denilen güçlü bir patlama olur.

-Patlama sırasında merkezde yıldızın çekirdeği kalabilir.

Bu çekirdeğin kütlesi,

güneş kütlesinin bir buçuk ile üç katı arasında ise Nötron yıldızı/ bir çay kaşığı dolusu kütlenin miktarı bir milyon tondur.

Çekirdeğin kütlesi güneşin kütlesinin üç katından fazla ise Kara delik oluşur .

 

.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile